Stalking i nękanie – co grozi sprawcy i jak się bronić?
Nękanie i stalking to poważne przestępstwa, które coraz częściej trafiają na wokandę polskich sądów. Choć przez wiele lat były bagatelizowane, dziś zarówno ustawodawca, jak i organy ścigania podchodzą do nich znacznie poważniej. W artykule wyjaśniam, czym jest stalking w świetle kodeksu karnego, jakie kary grożą sprawcy oraz w jaki sposób można skutecznie się przed nim bronić – jako ofiara lub osoba niesłusznie oskarżona.
Czym jest stalking według polskiego prawa?
Stalking to tzw. uporczywe nękanie. Pojęcie to zostało ujęte w art. 190a kodeksu karnego. Przepis stanowi, że karze podlega osoba, która:
„przez uporczywe nękanie innej osoby wzbudza u niej uzasadnione poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność”.
Chodzi tu przede wszystkim o działania, które powtarzają się i mają charakter nachalny. Mogą to być m.in.:
- ciągłe wysyłanie SMS-ów, e‑maili, wiadomości w mediach społecznościowych,
- śledzenie osoby – fizycznie lub online,
- nachodzenie w miejscu pracy lub zamieszkania,
- rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o ofierze,
- nękanie psychiczne, groźby, próby wymuszenia kontaktu,
- podszywanie się pod inną osobę (np. tworzenie fałszywych profili).
Rodzaje nękania – przykłady z praktyki
Stalking może mieć różny charakter:
- emocjonalny – np. były partner nieustannie próbuje kontaktu po rozstaniu, zastrasza, osacza,
- cyfrowy (cyberstalking) – śledzenie przez portale społecznościowe, e-mail, aplikacje, GPS,
- sąsiedzki – np. ciągłe zaczepki, nagrywanie, donoszenie, nękanie współlokatora,
- związany z miejscem pracy – uporczywe kontakty od byłego pracodawcy, groźby w firmie,
- fałszywe oskarżenie o stalking – gdy ktoś celowo wykorzystuje zarzuty nękania w celach zemsty.
Jakie są konsekwencje prawne dla sprawcy stalkingu?
W przypadku skazania za stalking, sprawcy grozi:
- kara do 3 lat pozbawienia wolności,
- jeśli nękanie doprowadziło ofiarę do targnięcia się na życie – kara do 10 lat więzienia.
Sąd może również zastosować środki zapobiegawcze i ochronne:
- zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym,
- zakaz zbliżania się do ofiary na określoną odległość,
- nakaz opuszczenia mieszkania zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
- czasowe zakazy internetowe (np. zakaz kontaktu przez media społecznościowe).
-
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód, sygn. akt II K 504/15, wyrok z dnia 2 grudnia 2015 r.
W tej sprawie sąd uznał oskarżonego za winnego uporczywego nękania byłej partnerki, polegającego na wielokrotnym wysyłaniu wiadomości, próbach kontaktu w miejscu pracy oraz rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji wśród znajomych. Sąd podkreślił, że „działania oskarżonego wywołały u pokrzywdzonej uzasadnione poczucie zagrożenia oraz istotnie naruszyły jej prywatność”. (sprawy karne adwokat Lublin) -
Sąd Okręgowy w Lublinie, sygn. akt IV Ka 413/18, wyrok z dnia 12 lipca 2018 r.
W uzasadnieniu sąd wskazał, że „uporczywość nękania przejawia się nie tylko w częstotliwości działań, ale także w ich charakterze – nawet pojedyncze, ale szczególnie dotkliwe akty mogą wyczerpywać znamiona czynu z art. 190a kk”. (sprawy karne adwokat Lublin) -
Sąd Rejonowy Lublin-Wschód, sygn. akt II K 701/16, wyrok z dnia 15 listopada 2016 r.
W tej sprawie podkreślono, że stalking może przyjmować formę zarówno bezpośrednich kontaktów, jak i nękania przez Internet. Sąd stwierdził: „W dobie powszechnego dostępu do sieci, nękanie online jest równie dotkliwe jak tradycyjne formy stalkingu”. (sprawy karne adwokat Lublin)
Jak dokumentować przypadki stalkingu?
Największym wyzwaniem w takich sprawach jest zebranie dowodów. Dlatego kluczowe znaczenie ma:
- zachowywanie wiadomości (SMS, e-mail, Messenger, WhatsApp),
- nagrywanie rozmów telefonicznych (co w Polsce jest legalne, jeśli jesteś stroną rozmowy),
- zrzuty ekranu z social media,
- notatki i relacje świadków (np. sąsiadów, współpracowników),
- zgłoszenia na policję lub wnioski o interwencję.
Każdy element może mieć znaczenie w sądzie. Im wcześniej zaczniesz zbierać materiał dowodowy, tym lepiej.
Co może zrobić ofiara stalkingu?
Jeśli czujesz się prześladowany lub masz do czynienia z uporczywym nękaniem:
- Nie ignoruj problemu – reaguj od razu.
- Dokumentuj wszystkie incydenty.
- Skontaktuj się z policją lub zaufanym adwokatem.
- Możesz złożyć wniosek o zakaz zbliżania się lub kontaktowania.
- Unikaj samodzielnych konfrontacji ze sprawcą.
Fałszywe oskarżenie o stalking – jak się bronić?
Bywa też tak, że osoba zostaje niesłusznie oskarżona o stalking. Dzieje się tak m.in. w wyniku konfliktów osobistych, rozpadu związku czy chęci zaszkodzenia drugiej stronie. W takiej sytuacji należy:
- przedstawić dowody na brak kontaktu lub jego nieszkodliwy charakter,
- złożyć własne zawiadomienie o zniesławieniu lub składaniu fałszywych zeznań,
- skorzystać z pomocy adwokata, który zabezpieczy Twoje prawa i reputację.
Pomoc prawna – adwokat od spraw o stalking i nękanie w Lublinie
Jako adwokat z Lublina, specjalizuję się w sprawach karnych – w tym w postępowaniach dotyczących nękania i stalkingu. Reprezentuję zarówno osoby pokrzywdzone, jak i niesłusznie oskarżone. Pomagam w:
- złożeniu zawiadomienia o przestępstwie,
- zabezpieczeniu dowodów,
- udziale w przesłuchaniach i rozprawach,
- sporządzaniu wniosków o środki ochrony (np. zakaz kontaktu).
Jeśli potrzebujesz pomocy – zapraszam do kontaktu:
Adwokat od nękania i stalkingu – Lublin
Każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia i pełnej dyskrecji – zapewniam jedno i drugie.